Od przedmiotu do manifestu. Filiżanka z otworem

Filiżanka z otworem stanowi obiekt o charakterze artystycznym, będący rezultatem spotkania dwóch odmiennych, lecz komplementarnych światów: wybitnego konceptualisty Zbigniewa Warpechowskiego oraz Adama Spały – projektanta i pasjonata ceramiki. To połączenie nieprzeciętnego talentu twórczego z doskonałością rzemiosła, które wytwarza formę niosącą głęboki przekaz ideowy.

Zbigniew Warpechowski, urodzony w 1938 roku, należy do grona najwybitniejszych polskich i europejskich artystów konceptualnych drugiej połowy XX wieku. Jego twórczość prezentowana była w najważniejszych instytucjach sztuki w Polsce, m.in. w Zachęcie – Narodowej Galerii Sztuki, Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, Muzeum Sztuki w Łodzi, Muzeach Narodowych w Krakowie, Warszawie i Wrocławiu, MOCAK-u, Cricotece, jak również w licznych galeriach: Foksal, Labirynt, Arsenał, Monopol i wielu innych. Zrealizował ponad 300 wystaw w 26 krajach, był autorem książek, teoretykiem sztuki, współzałożycielem kolektywu Black Market. Uczestniczył w najważniejszych międzynarodowych festiwalach sztuki performance – w Edynburgu, Kassel, Nowym Jorku, Chicago, Quebecu, Japonii, Wielkiej Brytanii i wielu innych miejscach. Obok performansu uprawiał również malarstwo, rzeźbę, scenografię filmową i refleksję filozoficzną.

Stworzony przez Zbigniewa Warpechowskiego to przedmiot, który przekracza funkcjonalną użyteczność. Filiżanka z otworem uniemożliwiającym spożywanie napoju w konwencjonalny sposób staje się manifestem.

Jej forma sabotuje użytkowość, kierując uwagę ku idei – stawia pytanie o istotę przedmiotu, jego sens i cel istnienia. Naczynie, które nie spełnia swej pierwotnej funkcji, zostaje przeniesione w obszar czystej formy estetycznej i filozoficznej – staje się znakiem.

Przedmiot artystyczny, którego funkcjonalność ma wymiar estetyczny i artystyczny charakteryzujący się m.in. niekonwencjonalnym stosunkiem do ustalonych formalnie reguł właściwych wobec przedmiotów o ustabilizowanej funkcji praktycznej. Filiżanka z otworem uniemożliwiającym korzystanie z niej jako naczynia, swą artystyczną oryginalność potęguje przekaz wypływający z sentencji Warpechowskiego umieszczonej na filiżance:

„Jeśli uznasz, że nic jest lepsze od czegoś, pomyśl o takim ‘nic’, które jest najlepsze.”

To zdanie, z pozoru paradoksalne, otwiera przestrzeń refleksji ontologicznej. "Nic" zostaje tu odzyskane jako kategoria pozytywna, jako przestrzeń czystej potencjalności – nieobecność, która prowokuje wyobraźnię i myślenie. Warpechowski nie opowiada się za nihilizmem, lecz za głębokim przeformułowaniem wartości: „nic”, które jest „najlepsze”, nie jest pustką, lecz możliwością przekroczenia – ostateczną wolnością, radykalnym gestem unieważnienia rutyny i automatyzmu.

W tym kontekście słowo „NIC”, to nie negacja, ale afirmacja. Odnosi się zarówno do ontologicznego wymiaru nieobecności, jak i do wolności – postulatu fundamentalnego dla twórczości Warpechowskiego. Wolność, w jego rozumieniu, nie jest swobodą działania, lecz wewnętrznym obowiązkiem, który nierzadko wymaga większych wyrzeczeń niż działanie pod przymusem. Filiżanka ta – jako nieprzydatna i zarazem nieodzowna – urzeczywistnia napięcie pomiędzy byciem i nie-byciem, formą i nicością, działaniem i kontemplacją.

Tak powstały przedmiot należy uznać za dzieło sztuki w pełnym tego słowa znaczeniu.

Edycja liczy: 250 sztuk

Każda filiżanka jest numerowana (filiżanka i spodek) i opatrzona certyfikatem autentyczności, co potwierdza jej status jako oryginalnego, artystycznego obiektu i trwałego dzieła sztuki konceptualnej.

Każda obiekt jest numerowany (filiżanka i spodek) i opatrzona certyfikatem autentyczności, co potwierdza status oryginalnego, artystycznego obiektu i trwałego dzieła sztuki konceptualnej.

Na spodku (w miejscu stawiania filiżanki) znajduje się podpis artysty (przeniesiony na porcelanę metodą serigrafii).

Zbigniew Warpechowski (ur. 1938) to performer, malarz, poeta i filozof sztuki, jeden z najważniejszych polskich i międzynarodowych twórców konceptualnych. Studiował architekturę na Politechnice Krakowskiej i na ASP, jednak to poezja stała się pierwotnym bodźcem prowadzącym go do sztuki akcji. Od 1967 roku uprawia sztukę performance, co czyni go prekursorem tego nurtu w Polsce i za granicą, z ponad trzystoma wystąpieniami w Europie, Azji i Ameryce Północnej. Był członkiem legendarnej międzynarodowej grupy pionierów performance'u Black Market.

Jego twórczość prezentowana była w najważniejszych instytucjach sztuki w Polsce, m.in. w Zachęcie – Narodowej Galerii Sztuki, Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, Muzeum Sztuki w Łodzi, Muzeach Narodowych w Krakowie, Warszawie i Wrocławiu, MOCAK-u, Cricotece, jak również w licznych galeriach: Foksal, Labirynt, Arsenał, Monopol i wielu innych.

Zrealizował ponad 300 wystaw w 26 krajach, był autorem książek, teoretykiem sztuki, członkiem Grupy Kakkuku i współzałożycielem kolektywu Black Market. Uczestniczył w najważniejszych międzynarodowych festiwalach sztuki performance – w Edynburgu, Kassel, Nowym Jorku, Chicago, Quebecu, Japonii, Wielkiej Brytanii i wielu innych miejscach. Obok performansu uprawiał również malarstwo, rzeźbę, scenografię filmową i refleksję filozoficzną.

Kluczowym pojęciem w jego sztuce jest "NIC", rozumiane nie jako pustka, lecz jako przestrzeń wolności i potencjalności, co manifestował w akcjach i instalacjach. Za swoją ponad półwieczną działalność artystyczną Warpechowski został uhonorowany Nagrodą Ministra Kultury i Sztuki oraz Złotym Medalem "Zasłużony Kulturze Gloria Artis".